De standaard maten voor een deurkozijn zijn in Nederland doorgaans een breedte van 83 cm en een hoogte van 231 cm (buitenwerks), maar er zijn meerdere gangbare afmetingen die afhangen van het type deur en de situatie. Of je nu een kozijn vervangt of een nieuwe opening maakt: de juiste maat bepaal je aan de hand van de dagmaat van de opening, niet van het kozijn zelf.
Het verschil tussen dagmaat en kozijnmaat is een veelgemaakte vergissing. De dagmaat is de feitelijke breedte en hoogte van de ruwe opening in de muur. Het kozijn past daarbinnen, inclusief sponning en spouw. Dat betekent dat het kozijn altijd kleiner is dan de ruwe opening. Hou je hier geen rekening mee, dan past het kozijn niet of zit er te veel speling.
Standaard deur kozijn maten op een rij
In Nederland zijn er een aantal veelgebruikte standaardmaten voor deurkozijnen. Hieronder zie je de meest gangbare afmetingen voor binnendeuren en buitendeuren:
| Type | Breedte kozijn | Hoogte kozijn | Gangbare toepassing |
|---|---|---|---|
| Standaard binnendeur | 83 cm | 231 cm | Woonkamer, slaapkamer |
| Smalle binnendeur | 73 cm | 231 cm | Toilet, berging |
| Brede binnendeur | 93 cm | 231 cm | Slaapkamer, suite |
| Standaard buitendeur | 100 cm | 235 cm | Voordeur, achterdeur |
| Dubbele buitendeur | 150 tot 180 cm | 235 cm | Garage, dubbele voordeur |
Dit zijn de kozijnmaten buitenwerks, dus de totale buitenmaat van het kozijn. De daadwerkelijke doorloopbreedte (de vrije doorgangsbreedte) is kleiner, omdat de kozijnstijlen ruimte innemen. Bij een kozijn van 83 cm breed is de vrije doorgangsbreedte in de praktijk rond de 70 tot 73 cm.
Hoe bepaal je de juiste kozijnmaat voor jouw opening?
Meet altijd de dagmaat van de ruwe opening: de breedte en hoogte van het gat in de muur, van steen tot steen. Dit is het vertrekpunt. Vanuit die meting werk je terug naar de benodigde kozijnmaat. Hou rekening met de volgende zaken:
- Inbouwtolerantie: er zit altijd een kleine speling nodig tussen het kozijn en de ruwe opening, zodat je het kozijn recht kunt plaatsen. Reken op ongeveer 10 tot 15 mm aan alle kanten.
- Kozijndikte: de zijstijlen en de bovenbalk van het kozijn hebben een bepaalde dikte. Bij een standaard houten kozijn is dat vaak 56 tot 68 mm.
- Drempel of dorpel: bij een buitendeurkozijn komt er soms een drempel bij, die de vrije doorgangshoogte iets vermindert.
Een praktisch voorbeeld: je hebt een ruwe opening van 90 cm breed en 240 cm hoog. Je trekt aan beide zijden 1 cm af voor de inbouwtolerantie, en je houdt rekening met de kozijnstijlen. Dan past een kozijn van 83 of 88 cm breed prima, afhankelijk van de exacte wanddikte en afwerking. Meet dus altijd op meerdere punten (boven, midden en onder) omdat een opening nooit perfect recht is.
Deur kozijn maten bij renovatie versus nieuwbouw
Bij nieuwbouw kun je de opening aanpassen aan het kozijn dat je wilt. Bij renovatie is de opening er al, en moet het kozijn erin passen. Dat maakt renovatie iets ingewikkelder: bestaande openingen wijken regelmatig af van de standaardmaten, zeker in oudere woningen uit de jaren vijftig of zestig. Dort kun je kiezen voor een kozijn op maat, wat vrijwel altijd de beste oplossing is als de afwijking meer dan 5 cm bedraagt.
Kozijnen op maat zijn bij veel leveranciers beschikbaar en kosten niet altijd veel meer dan standaard kozijnen, zeker als je de totale verbouwingskosten meerekent van het aanpassen van de opening zelf. Laat je goed informeren voordat je besluit de opening te vergroten of te verkleinen.
Aandachtspunten bij het kiezen van kozijnmaten
- NEN-normen: voor nieuwbouw gelden in Nederland afmetingen uit de NEN 2880-norm, die standaardmaten voor kozijnen en deuren vastlegt. Dit zorgt voor uitwisselbaarheid.
- Toegankelijkheid: voor rolstoelgebruik is een vrije doorgangsbreedte van minimaal 85 cm aanbevolen. Dat vraagt om een kozijn van minimaal 93 cm breed.
- Materiaal: houten, kunststof en aluminium kozijnen kunnen bij dezelfde buitenmaat iets verschillen in de vrije doorgangsbreedte, door verschillen in profieldikte.
- Bouwbesluit: bij verbouwingen aan woningen gelden wettelijke minimale afmetingen voor doorvlucht. Raadpleeg bij twijfel de gemeente of een bouwkundig adviseur.
Meet de dagmaat van de ruwe opening altijd zorgvuldig op meerdere punten, tel de inbouwtolerantie erbij op, en vergelijk dat met de beschikbare standaard kozijnmaten. Pas als die maten sterk afwijken, is een kozijn op maat de slimste keuze. Zo voorkom je dat je een kozijn bestelt dat niet past of dat je achteraf de muur moet aanpassen.
Lees ook
