De scharnieren van een binnendeur hang je op vaste hoogtes: het bovenste scharnier komt op 15 tot 20 cm van de bovenkant van de deur, het onderste scharnier op 15 tot 20 cm van de onderkant. Het middelste scharnier, als je er drie gebruikt, verdeel je gelijkmatig tussen die twee. Dit zijn de standaardmaten die voor de meeste binnendeuren gelden en die zorgen voor een goed dragende verdeling van het gewicht.
Hoeveel scharnieren heeft een binnendeur nodig?
Voor een gewone, lichte binnendeur volstaan twee scharnieren. Gebruik je een zwaardere of hogere deur, dan is het verstandig om drie scharnieren te monteren. Een zware, hoge binnendeur krijgt zelfs vier scharnieren voor een stabiele ophang. Hoe meer gewicht de deur heeft, hoe meer steunpunten je nodig hebt om doorzakken en klemmen te voorkomen.
Als richtlijn kun je aanhouden:
- Lichte, standaard binnendeur (tot ongeveer 40 kg): 2 scharnieren
- Normale binnendeur van gemiddeld gewicht: 3 scharnieren
- Zware of hoge binnendeur: 4 scharnieren
Standaard hoogte scharnieren binnendeur op een rij
Bij twee scharnieren is de plaatsing eenvoudig: boven op 15 tot 20 cm van de bovenkant, onder op 15 tot 20 cm van de onderkant. Bij drie scharnieren voeg je een middenscharnier toe op de helft van de afstand tussen het bovenste en onderste scharnier. Bij vier scharnieren verdeel je de tussenliggende ruimte in drie gelijke delen.
Concreet voorbeeld bij een standaard deur van 201,5 cm hoog met drie scharnieren:
- Bovenste scharnier: 17 cm van de bovenkant
- Onderste scharnier: 17 cm van de onderkant
- Middelste scharnier: ongeveer 92 cm van de bovenkant (halverwege)
Deze verdeling is niet willekeurig. De scharnieren bovenaan en onderaan dragen het gewicht op de punten waar de meeste krachten op de deur werken. Het middelscharnier voorkomt doorbuigen bij zwaardere deuren.
Opdekdeur of stompe deur: maakt het verschil?
Bij een stompe deur (ook wel kozijndeur genoemd) monteer je de scharnieren in het kozijn en in de rand van de deur. Bij een opdekdeur liggen de scharnieren op het vlak van het kozijn en overlappen ze het kozijn zichtbaar. De hoogte waar je de scharnieren plaatst, is in beide gevallen gelijk. Wat wel verschilt, is de manier van opmeten: bij een opdekdeur neem je de scharnierhoogte over op de deur zelf, waarbij je goed let op de maatvoeringen die de fabrikant aangeeft. Controleer dit altijd vooraf, want een fout van een paar millimeter kan ervoor zorgen dat de deur scheef hangt of de sponning niet goed sluit.
Hoe je de hoogte opmeet en overzet
Begin met het inmeten van het kozijn of de bestaande scharnierpositie als je een deur vervangt. Zet de maten op papier en leg de deur op een werkbank of de vloer. Meet vanaf de boven- en onderkant de juiste hoogtes af en zet ze met een potlood aan. Gebruik een winkelhaak om de lijnen precies haaks te trekken: een scheve markering leidt tot een scheve montage.
Gebruik je een bestaand kozijn met al uitgefreesd scharniervlak, dan neem je de hoogte van de scharnieren exact over van het kozijn op de deur. Dit gaat het makkelijkst door het scharnier zelf als mal te gebruiken: leg het scharnier op de juiste positie, trek de contour na en frees of beitel de uitsparing uit op die maat.
Veelgemaakte fouten bij het bepalen van de scharnierhoogte
Een fout die regelmatig voorkomt, is meten vanaf de bovenkant van het ruwe kozijn in plaats van de binnenkant van de sponning. Hierdoor komt het scharnier net niet op de juiste plek en sluit de deur niet goed. Meet altijd vanaf het punt waar de deur feitelijk in hangt.
Een andere valkuil is het vergeten van de spelingen boven en onder de deur. Een binnendeur heeft standaard 2 tot 3 mm speling aan de bovenkant en 5 tot 10 mm aan de onderkant (meer boven een vloerbedekking). Houd hier rekening mee als je de scharnierhoogte overbrengt van kozijn naar deur, anders hang je de scharnieren te hoog of te laag.
De hoogte van de scharnieren bij een binnendeur is dus vaste, bewezen praktijk: boven en onder op 15 tot 20 cm, en bij meer scharnieren gelijkmatig verdeeld daartussenin. Meet nauwkeurig, houd rekening met spelingsruimtes en gebruik het scharnier als mal. Zo hang je de deur recht en zonder gedoe.
