Als een deur klemt aan de bovenkant, wrijft de bovenhoek van de deur tegen het kozijn zodra je hem openof dichtdoet. Dat is bijna altijd op te lossen zonder te schaven of te schuren. In veel gevallen zit de oorzaak bij de scharnieren, en die zijn eenvoudig bij te stellen met een inbussleutel.
Waarom klemt een deur aan de bovenkant?
Een deur die aan de bovenkant klemt, is doorgaans doorgedraaid of gezakt aan de kant van de scharnieren. Dit gebeurt doordat de scharnieren losraken van het kozijn of de deur zelf. Houten deuren kunnen ook uitzetten door vocht, maar dat is minder vaak de oorzaak dan mensen denken. Controleer eerst de scharnieren voordat je begint met schaven.
Een andere oorzaak is het verzakken van de vloer of het kozijn, bijvoorbeeld in oudere woningen. In dat geval staat het kozijn niet meer recht en sluit de deur daardoor niet meer goed. Dit is te zien als de kier rondom de deur aan de ene kant groter is dan aan de andere kant.
Deur klemt bovenkant: controleer eerst de scharnieren
Kijk of alle schroeven van de scharnieren nog stevig vastzitten. Losse schroeven zijn de meest voorkomende oorzaak van een klemmende deur. Draai ze met een schroevendraaier aan. Zitten de schroeven wel vast maar draaien ze toch door, dan is het hout uitgelopen. Je kunt dat oplossen door een houten tandenstoker of wat hout met lijm in het gat te steken, het te laten drogen en daarna de schroef opnieuw in te draaien.
Bijstellen met een inbussleutel
Modernere scharnieren, zoals infreesscharnieren en instelbare paumelles, kun je bijstellen zonder gereedschap anders dan een inbussleutel. Dat is veel eenvoudiger dan schaven. Bij deze scharnieren kun je de deur in drie richtingen verstellen: naar links en rechts, omhoog en omlaag, en dieper of ondieper in het kozijn.
Klemt de deur aan de bovenkant, dan wil je de bovenkant van de deur iets naar buiten of naar links/rechts bijstellen, weg van het punt waar hij klemt. Kijk op het scharnier zelf: bij de meeste instelbare scharnieren zit een stelschroef met een inbusmaat van 3 of 4 millimeter. Draai aan die schroef en controleer steeds of de deur vrij beweegt. Vaak is een halve tot één volledige draai al genoeg.
Wanneer toch schaven?
Schaven is pas nodig als bijstellen van de scharnieren niet helpt en de deur door vocht is opgezet. Dat zie je doordat de deur seizoensgebonden klemt, dus alleen in de zomer of na een natte periode. Schuur of schaaf dan voorzichtig alleen het klemmende punt bij, en behandel het hout daarna met een goede grondverf of lak om vochtopname te verminderen.
Let op: schraap nooit te veel materiaal weg. Begin met een kleine hoeveelheid, test de deur, en herhaal pas als het nog nodig is. Heb je vloerbedekking of een drempel die de deur raakt aan de onderkant terwijl de bovenkant ook klemt, dan gaat het waarschijnlijk om een scheve deur of een verzakt kozijn en is professioneel advies verstandig.
In de meeste gevallen los je een deur die aan de bovenkant klemt op in een kwartier met alleen een inbussleutel. Begin altijd bij de scharnieren, stel bij, en ga pas schaven als er echt geen andere optie meer is.
